Articles

Lock Constitutional
ปัจจุบันหลายกลุ่มต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่ารัฐธรรมนูญ 2560 มีปัญหาหลายประการ และร่วมกันรณรงค์แก้ไขอย่างหนักหน่วงแต่รู้หรือไม่ว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นฉบับที่ได้ชื่อว่า ‘ร่างโดยคนกันเอง’ และ ‘แก้ไขยากที่สุด’ มันถูกออกแบบให้มีความสลับซับซ้อนอย่างยิ่ง แต่ด้วยการเขียนกฎหมายชั้นเซียนเพียง 2 มาตราก็สร้างระบบล็อคนิรภัย 3 ชั้นให้ปลอดการแก้ไขได้  
หลังการรัฐประหาร สถานะของศาลรัฐธรรมนูญยิ่งเผชิญหน้ากับความท้าทาย เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) ได้เข้าไปแทรกแซงองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญผ่านการ 'ต่ออายุ' และ 'แต่งตั้ง' ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ในขณะเดียวกัน ศาลรัฐธรรมนูญยังมีบทบาทสำคัญในสนามการเลือกตั้งในฐานะผู้ชี้ขาดในคดีทางการเมือง อย่างไรก็ดี จากการตรวจคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ออกมาในปี 2562 จำนวน 11 คดี พบว่า คำวินิจฉัยส่วนใหญ่เป็นคุณหรือเป็นผลบวกกับฝ่ายคสช. มากกว่าฝ่ายที่ต่อต้านคสช. 
Independence of Judges
หลักการ "ผู้พิพากษาต้องมีอิสระในการตัดสินคดี" อยู่ในรัฐธรรมนูญ 2560 แต่เมื่อเปรียบเทียบแล้ว ภายใต้รัฐธรรมนูญ 2540 ผู้พิพากษาได้รับการคุ้มครองความเป็นอิสระไว้ชัดเจนกว่า โดยคุ้มครองให้เป็นอิสระจากผู้บังคับบัญชา ห้ามเรียกคืนสำนวน และห้ามโยกย้ายผู้พิพากษาด้วย
การแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่ได้อยู่ในความสนใจของฝ่ายค้านแต่เพียงฝ่ายเดียว แม้แต่พรรคร่วมรัฐบาลอย่างพรรคประชาธิปัตย์ก็ "ออกตัวแรง" มาตั้งแต่ก่อนเลือกตั้ง แม้หลังเลือกตั้งจะเข้าร่วมรัฐบาลและเลือกพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี แต่ก็เตรียมผลักข้อเสนอของตัวเองด้วยเช่นกัน และเตรียมเสนอชื่อ 'อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ' อดีตหัวหน้าพรรค ให้เป็นประธาน กมธ.วิสามัญ แก้รัฐธรรมนูญ จนร้อนไปถึงพรรคพลังประชารัฐที่ต้องออกโรงคัดค้านและเตรียมเสนอชื่ออดีตกรรมการร่างรัฐธรรมนูญเข้าร่วม กมธ.ชุดดังกล่าว ด้วย 
ายใต้รัฐธรรมนูญ ปี 2560 ที่นำทีมออกแบบโดยมีชัย ฤชุพันธุ์ มีการเปลี่ยนระบบเลือกตั้งแบบใหม่ เรียกว่า 'ระบบจัดสรรปันส่วนผสม' ซึ่งใช้บัตรเลือกใบเดียวเลือกทั้งพรรคทั้งคน ส่งผลให้พรรคการเมืองอ่อนแออย่างยากจะหลีกเลี่ยง ทำให้การเลือกของประชาชนกลับไปมุ่งเน้นตัวบุคคลมากกว่านโยบาย 
Constitutional
นับถึงสิ้นเดือนตุลาคม 2562 มีอย่างน้อย 7 กลุ่มองค์กร ที่ประกาศต่อสาธารณะ ในเรื่องการแก้รัฐธรรมนูญไปแล้ว ลองมาทำความรู้จักพวกเขาและข้อเสนอของพวกเขากัน
ข้อเสนอของภาคประชาชน นักวิชาการ และพรรคการเมือง มีจุดร่วม คือ การยกเลิก ส.ว. แต่งตั้ง แต่จุดที่ต่างกัน คือ มีกลุ่มภาคประชาชนเสนอให้เปลี่ยนรูปแบบการปกครองไปใช้ระบบ "สภาเดี่ยว" หรือ ให้มีแต่สภาผู้แทนราษฎรและยกเลิก ส.ว. เป็นการถาวร ในขณะที่ข้อเสนอของพรรคการเมือง เสนอให้ยกเลิก ส.ว. แต่งตั้งที่มาจากการคัดเลือกของ คสช. และให้ดำเนินการสรรหา ส.ว. ชุดใหม่ที่มาจากการแบ่งกลุ่มอาชีพเพื่อทำหน้าที่ไปพลางก่อน
justice rights
รัฐธรรมนูญ 2560 เขียนให้ "สั้น กระชับ" จึงไม่ได้ใส่หลักการหลายประการ สิทธิของประชาชนเมื่อเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม หลายเรื่องต้องไปดูในกฎหมายอื่น และบางเรื่องถูกโยกไปเป็น "หน้าที่ของรัฐ" ประเด็นสำคัญ คือ สิทธิของผู้ต้องหาที่จะได้รับการเยี่ยมถูกตัดออกไป และสิทธิที่จะมีทนายความไม่ใช่ของทุกคน แต่รัฐจัดให้ผู้ยากไร้  
The Observers
รายการ The Observers Podcast แนวใหม่ที่ยังไม่เคยมีใครทำในประเทศไทย จากทีมงาน iLaw  ชวนทุกคนมาฟังเรื่องเล่าจากที่เราไปสังเกตการณ์การพิจารณาคดีมาตลอด 7 ปี แล้วนำมาถ่ายทอดเรื่องราวของคดีเกี่ยวกับเสรีภาพการแสดงออก ในมุมมองที่คนทั่วไปอาจจะไม่เคยได้เห็น หรือไม่เคยได้ฟังที่ไหนมาก่อน ทั้งแง่มุมกฎหมาย แง่มุมชีวิต ที่ข่าวส่วนใหญ่อาจจะไม่ได้รายงาน 
Senator 250 Never die
ตามรัฐธรรมนูญ ปี 2560 กำหนดให้ ส.ว.แต่งตั้งที่มาจากการคัดเลือกของคสช. อยู่ในอำนาจได้ถึง 5 ปี ซึ่งในรัฐธรรมนูญ 2560 ยังมีกฎหมายที่กำหนดให้ ส.ว. แต่งตั้ง จะอยู่ในหน้าที่ครบ 5 ปี อีกด้วย ไอลอว์จึงชวนมาดู 3 เหตุผล ที่ทำให้ ส.ว. ชุดนี้ถึงจะอยู่ครบห้าปี ภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560